Pełnomocnictwo notarialne pozwala upoważnić inną osobę do działania w naszym imieniu, na przykład gdy nie możemy stawić się osobiście przy podpisaniu umowy. W tym poradniku wyjaśniamy, kiedy pełnomocnictwo musi mieć formę notarialną, jak określić jego zakres, czym różni się pełnomocnictwo od upoważnienia, ile kosztuje oraz jak je odwołać. Nie publikujemy gotowego wzoru do skopiowania, bo treść trzeba dopasować do konkretnej sprawy, ale dokładnie opisujemy elementy zakresu umocowania.
Pełnomocnictwo notarialne, kiedy jest wymagane
Co do zasady pełnomocnictwo może być udzielone na piśmie, ale w niektórych sprawach prawo wymaga formy aktu notarialnego. Obowiązuje tu reguła: jeśli sama czynność wymaga formy aktu notarialnego, to także pełnomocnictwo do jej dokonania musi mieć taką formę.
Najczęstszy przykład to pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości. Skoro sprzedaż mieszkania wymaga aktu notarialnego, to również pełnomocnictwo do jej zawarcia musi być sporządzone u notariusza. Podobnie jest przy darowiźnie nieruchomości czy ustanowieniu hipoteki, dlatego pełnomocnik może w Twoim imieniu podpisać nawet umowę sprzedaży nieruchomości. W innych, prostszych sprawach wystarczy zwykła forma pisemna lub pełnomocnictwo z poświadczonym podpisem.
Zakres umocowania, czyli co pełnomocnik może zrobić
Najważniejszą częścią pełnomocnictwa jest precyzyjne określenie, do czego upoważniasz pełnomocnika. W prawie wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje zakresu:
- pełnomocnictwo ogólne, obejmujące czynności zwykłego zarządu, czyli bieżące, typowe sprawy. Nie wystarcza ono do czynności przekraczających zwykły zarząd, na przykład sprzedaży nieruchomości;
- pełnomocnictwo rodzajowe, upoważniające do określonego rodzaju czynności, na przykład do zawierania umów najmu;
- pełnomocnictwo szczególne, dotyczące jednej konkretnej czynności, na przykład sprzedaży wskazanego mieszkania o konkretnym numerze księgi wieczystej.
Im poważniejsza czynność, tym bardziej szczegółowy musi być zakres. Do sprzedaży nieruchomości potrzebne jest pełnomocnictwo szczególne, jasno wskazujące przedmiot i zakres umocowania.
Co warto zawrzeć w treści pełnomocnictwa
Zamiast kopiować gotowy wzór, lepiej zadbać o to, by treść pełnomocnictwa zawierała wszystkie istotne elementy. Należą do nich:
- dane mocodawcy, czyli osoby udzielającej pełnomocnictwa;
- dane pełnomocnika: imiona, nazwisko, PESEL i adres;
- dokładny opis czynności, do których pełnomocnik jest upoważniony;
- w razie potrzeby wskazanie przedmiotu (na przykład konkretnej nieruchomości z numerem księgi wieczystej);
- ewentualne ograniczenia, na przykład minimalna cena sprzedaży;
- informację, czy pełnomocnik może udzielać dalszych pełnomocnictw.
Notariusz pomoże sformułować zakres tak, by był skuteczny i jednocześnie nie dawał pełnomocnikowi więcej uprawnień, niż chcesz. Do samej wizyty wystarczy dowód osobisty mocodawcy i dane pełnomocnika, a szerszą listę tego, co zabrać ze sobą, znajdziesz w zestawieniu dokumentów potrzebnych u notariusza.
Pełnomocnictwo a upoważnienie, różnica
W codziennym języku słowa pełnomocnictwo i upoważnienie bywają używane zamiennie, ale prawnie to nie zawsze to samo. Pełnomocnictwo to umocowanie do dokonywania czynności prawnych w imieniu mocodawcy, na przykład do zawarcia umowy ze skutkiem dla mocodawcy. Upoważnienie często odnosi się do prostszych działań faktycznych, na przykład odebrania dokumentu czy przesyłki w czyimś imieniu. W praktyce o tym, czy dany dokument jest skuteczny, decyduje jego treść i zakres, a nie sama nazwa. Dlatego przy poważniejszych sprawach lepiej posłużyć się prawidłowo sporządzonym pełnomocnictwem.
Ile kosztuje pełnomocnictwo notarialne
Pełnomocnictwo należy do tańszych czynności notarialnych. Taksa za jego sporządzenie jest zryczałtowana i zależy między innymi od tego, czy obejmuje jedną czynność, czy ich więcej. Do taksy dochodzi VAT oraz koszt wypisów. Orientacyjne stawki znajdziesz na stronie taksa notarialna i cennik. Pełnomocnik nie musi być obecny przy udzielaniu pełnomocnictwa, wystarczą jego dane, a wypis dostarczasz mu później.
Jak odwołać pełnomocnictwo
Pełnomocnictwo można odwołać w każdej chwili, chyba że z jego treści wynika, że jest nieodwołalne (co zdarza się rzadko). Aby odwołanie było skuteczne, należy:
- powiadomić pełnomocnika o odwołaniu, najlepiej w sposób, który pozwoli to udowodnić;
- poinformować podmioty, wobec których pełnomocnik mógł działać, na przykład bank czy kontrahenta;
- odebrać oryginał lub wypis pełnomocnictwa, jeśli to możliwe;
- w razie potrzeby sporządzić odwołanie u notariusza, zwłaszcza gdy pełnomocnictwo miało formę notarialną.
Skuteczne odwołanie chroni Cię przed sytuacją, w której pełnomocnik nadal działa, choć już sobie tego nie życzysz.
Pełnomocnictwo bywa też sposobem na uniknięcie podróży do odległej kancelarii, gdy nieruchomość leży w innym mieście niż Ty. Wtedy pełnomocnik stawia się na miejscu i podpisuje umowę sprzedaży nieruchomości za Ciebie, a Ty udzielasz pełnomocnictwa u notariusza w swoim mieście. Sama wizyta po pełnomocnictwo to zwykle kilkanaście minut, co opisujemy w tekście o tym, ile trwa wizyta u notariusza.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Treść pełnomocnictwa należy dostosować do konkretnej sprawy. Podane koszty są orientacyjne, a wiążącą taksę ustala licencjonowany notariusz na podstawie rozporządzenia.
Chcesz załatwić pełnomocnictwo bez obdzwaniania kancelarii? Opisz sprawę i umów wizytę u notariusza online.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej czynności skontaktuj się z notariuszem.
Notary · Umów wizytę
Znajdź notariusza i zarezerwuj termin online
Sprawdź notariuszy w swoim mieście, zakres czynności i orientacyjny koszt, a potem umów dogodny termin. Taksa orientacyjna, wiążącą wysokość ustala notariusz. Akt sporządza licencjonowany notariusz.