Umowa pożyczki u notariusza: koszt, pożyczka prywatna u notariusza i akt 777
Umowa pożyczki u notariusza to akt, w którym pożyczkobiorca od razu poddaje się egzekucji (art. 777 KPC), więc gdy nie odda pieniędzy, zamiast procesu wystarcza klauzula wykonalności za 50 zł i wniosek do komornika. Taksę liczy się pełną skalą od kwoty pożyczki. Przy 50 000 zł na rok cała umowa w jednym akcie kosztuje 1 207,86 zł z VAT i wypisami, plus 250 zł PCC.
Dwie rzeczy, o których nie piszą poradniki: odrębny akt 777 do umowy spisanej w domu bywa droższy od całej umowy u notariusza, a w najbliższej rodzinie akt zwalnia z deklaracji PCC-3, której spóźnienie kasuje zwolnienie z podatku.
Stawki z rozporządzenia są maksymalne, więc kancelaria może zejść niżej. Wynik jest orientacyjny, wiążącą kwotę podaje notariusz.
Policz koszt umowy pożyczki u notariusza
- Umowa w jednym akcie z art. 777 (jedna stawka)
- 1 207,86 zł
- Ten sam akt, gdy kancelaria liczy dwie stawki
- 2 508,59 zł
- Umowa w domu plus odrębny akt 777 (suma do limitu)
- 1 389,29 zł
- PCC 0,5 % (płaci pożyczkobiorca)
- 250,00 zł
- Maksymalna suma poddania się egzekucji
- 71 875,00 zł
Kwoty z VAT i wypisami. Podstawa: § 3, § 5, § 11 i § 12 rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej; art. 777 § 2[1] KPC; art. 359 § 2[1], art. 481 § 2[1] i art. 720[2] KC; art. 7 ust. 1 pkt 4 i art. 9 pkt 10 ustawy o PCC; art. 13 i art. 71 ustawy o kosztach sądowych. Stopa referencyjna NBP 3,75 %.
50 zł
Tyle kosztuje droga do komornika z aktem
Opłata od wniosku o klauzulę wykonalności dla tytułu innego niż orzeczenie sądu (art. 71 pkt 1 UKSC). Bez aktu przy 50 000 zł sam pozew to 2 500 zł.
14,5 %
Odsetki maksymalne w skali roku
Dwukrotność odsetek ustawowych (art. 359 § 2[1] KC) przy stopie referencyjnej NBP 3,75 %. Od nich liczy się limit sumy w akcie 777 przy pożyczce dla osoby prywatnej.
0 zł
PCC w najbliższej rodzinie
Przy przelewie na rachunek (art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC). Poza aktem ponad 36 120 zł trzeba jeszcze złożyć PCC-3 w 14 dni, przy akcie ten warunek odpada.
Cennik według kwoty
Pożyczka u notariusza: koszt dla typowych kwot
Pożyczka dla osoby prywatnej spoza rodziny, na rok, 12 stron wypisów, kwoty z VAT. Kolumna z jedną stawką to wariant, w którym notariusz traktuje poddanie się egzekucji jako czynność uboczną do umowy (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Kolumna z dwiema stawkami to wariant, w którym liczy obie czynności osobno.
| Kwota pożyczki | Jeden akt, jedna stawka | Jeden akt, dwie stawki | Odrębny akt 777 | PCC | Pozew bez aktu |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 000 zł | 469,86 zł | 958,79 zł | 577,49 zł | 50,00 zł | 500,00 zł |
| 20 000 zł | 715,86 zł | 1 558,41 zł | 931,11 zł | 100,00 zł | 1 000,00 zł |
| 50 000 zł | 1 207,86 zł | 2 508,59 zł | 1 389,29 zł | 250,00 zł | 2 500,00 zł |
| 100 000 zł | 1 527,66 zł | 3 182,01 zł | 1 742,91 zł | 500,00 zł | 5 000,00 zł |
| 200 000 zł | 2 019,66 zł | 4 381,26 zł | 2 450,16 zł | 1 000,00 zł | 10 000,00 zł |
| 500 000 zł | 3 495,66 zł | 7 979,01 zł | 4 571,91 zł | 2 500,00 zł | 25 000,00 zł |
Odrębny akt 777 liczy się od sumy poddania się egzekucji, a nie od kwoty pożyczki; w tabeli przyjęliśmy sumę równą ustawowemu limitowi. Gdy wpiszecie samą kwotę pożyczki, taksa spadnie do poziomu z pierwszej kolumny. Przy pożyczce dla osoby prywatnej ta suma może sięgać około 1,44 kwoty przy roku i około 1,63 kwoty przy dwóch latach, dlatego sam akt 777 często kosztuje więcej niż cała umowa u notariusza z jedną stawką.
Porównanie
Umowa pożyczki bez notariusza, z aktem 777 czy cała u notariusza
Trzy sposoby udokumentowania tej samej pożyczki 50 000 zł dla znajomego na rok. Wszystkie są ważne. Różnią się tym, ile płacisz na starcie i ile zapłacisz, gdy pieniądze nie wrócą.
| 50 000 zł na rok | Umowa w domu | Umowa w domu i akt 777 | Cała umowa u notariusza |
|---|---|---|---|
| Koszt na starcie | 250,00 zł (tylko PCC) | 1 639,29 zł | 1 457,86 do 2 758,59 zł |
| PCC | pożyczkobiorca sam składa PCC-3 w 14 dni | pożyczkobiorca sam składa PCC-3 w 14 dni | pobiera notariusz jako płatnik |
| Tytuł egzekucyjny | nie, najpierw wyrok | tak, art. 777 § 1 pkt 4 KPC | tak, art. 777 § 1 pkt 4 KPC |
| Koszt, gdy nie odda | 2 500 zł opłaty od pozwu, 625 zł w e-sądzie | 50 zł za klauzulę | 50 zł za klauzulę |
| Spór o to, czy pieniądze w ogóle przekazano | częsty, rozstrzyga sąd | możliwy, gdy umowa nie potwierdza wypłaty | rzadki, gdy w akcie pożyczkobiorca kwituje odbiór pieniędzy |
Opłata od pozwu przy wartości sporu ponad 20 000 zł to 5 % tej wartości (art. 13 ust. 2 UKSC), a w elektronicznym postępowaniu upominawczym czwarta część (art. 19 ust. 2). Do tego dochodzi czas: nakaz zapłaty trzeba doręczyć, a pożyczkobiorca może wnieść sprzeciw i przenieść sprawę na zwykłą drogę. Z aktem notarialnym tego etapu nie ma.
Najczęstsza sytuacja, w której akt wygrywa: pożyczasz od kilkudziesięciu tysięcy złotych, pożyczkobiorca ma pensję albo konto, a termin zwrotu jest konkretny. Mechanikę samego oświadczenia, z typami aktów 777 i terminami klauzuli, opisujemy przy poddaniu się egzekucji u notariusza. Gdy wahasz się między aktem a wekslem, porównanie obu zabezpieczeń jest w tekście akt 777 czy weksel przy pożyczce prywatnej.
Limit z 2022 r.
Do jakiej sumy pożyczkobiorca może poddać się egzekucji
Od nowelizacji antylichwiarskiej z 2022 r. art. 777 § 2[1] KPC nie pozwala wpisać do aktu dowolnej kwoty, gdy pożyczkobiorca jest osobą fizyczną i bierze pieniądze poza działalnością gospodarczą. Suma poddania się egzekucji może najwyżej objąć cztery składniki. Przy pożyczce na firmę limitu nie ma i strony ustalają sumę same, ale wtedy taksa odrębnego aktu rośnie razem z nią.
| Składnik, 50 000 zł na rok | Przepis | Kwota |
|---|---|---|
| Kwota pożyczki | art. 777 § 2[1] KPC | 50 000,00 zł |
| Odsetki maksymalne za okres (14,5 %) | art. 359 § 2[1] KC | 7 250,00 zł |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie, 6 miesięcy (18,5 % rocznie) | art. 481 § 2[1] KC | 4 625,00 zł |
| Maksymalne koszty pozaodsetkowe (20 % rocznie, najwyżej 25 %) | art. 720[2] KC | 10 000,00 zł |
| Suma maksymalna | 71 875,00 zł |
Opłaty notarialne nie są kosztem pozaodsetkowym (art. 720[1] § 2 KC), więc taksę można przerzucić na pożyczkobiorcę bez zmniejszania limitu.
Przebieg
Pożyczka prywatna u notariusza krok po kroku
-
1
Ustalcie kwotę, termin zwrotu i oprocentowanie
Notariusz potrzebuje trzech liczb: ile pożyczasz, do kiedy ma wrócić (jednorazowo albo w ratach, z datami) i czy pożyczka jest oprocentowana. Bez terminu zwrotu obowiązuje art. 723 KC: sześć tygodni od wypowiedzenia, co przy egzekucji z aktu wymaga potem udowodnienia daty doręczenia.
-
2
Zdecydujcie, czy akt obejmie całą umowę, czy tylko poddanie się egzekucji
Umowę można spisać samodzielnie i pójść do notariusza wyłącznie po oświadczenie z art. 777 KPC w odrębnym akcie. Można też zawrzeć całą umowę pożyczki w akcie notarialnym razem z poddaniem się egzekucji. Drugi wariant zdejmuje z rodziny deklarację PCC-3, bo podatek rozlicza notariusz.
-
3
Wyślij kancelarii dane stron i treść umowy
Kancelaria przygotuje projekt aktu i policzy taksę. Przy pożyczce dla osoby prywatnej notariusz sprawdzi, czy suma poddania się egzekucji nie przekracza limitu z art. 777 § 2[1] KPC, i zwykle od razu wpisze do aktu termin, do którego możesz wystąpić o klauzulę wykonalności.
-
4
Podpisz akt i przelej pieniądze na rachunek
Pieniądze przelewa się na rachunek pożyczkobiorcy, a nie wypłaca gotówką. W rodzinie przelew jest warunkiem zwolnienia z PCC (art. 9 pkt 10 lit. b), a w każdej relacji jest dowodem wydania przedmiotu pożyczki, którego wymaga egzekucja z aktu.
-
5
Przy braku spłaty: wniosek o klauzulę, potem komornik
Gdy termin minie, składasz w sądzie rejonowym dłużnika wniosek o nadanie aktowi klauzuli wykonalności z opłatą 50 zł (art. 71 pkt 1 UKSC). Z aktem opatrzonym klauzulą idziesz od razu do komornika. Procesu o zapłatę nie ma.
Przygotowanie
Jakie dokumenty do umowy pożyczki u notariusza
Notariusz nie ustala warunków pożyczki, tylko spisuje to, na co się umówiliście, i pilnuje, żeby akt nadawał się do egzekucji: suma, termin albo zdarzenie, od którego zależy wykonanie, i przy art. 777 § 1 pkt 5 termin, do którego możesz wystąpić o klauzulę.
- Dowody osobiste obu stron (albo odpis KRS i umowa spółki, gdy stroną jest spółka)
- Kwota pożyczki, harmonogram zwrotu z datami i ewentualne oprocentowanie
- Numery rachunków: z którego pójdzie przelew i na który wrócą raty
- Informacja, czy pożyczkobiorca bierze pieniądze prywatnie, czy na działalność (od tego zależy limit sumy z art. 777 § 2[1])
- Przy małżonku pożyczkobiorcy: jego zgoda, jeżeli egzekucja ma sięgać majątku wspólnego (art. 41 KRO)
Policzone do końca
Umowa pożyczki u notariusza: koszty w trzech sytuacjach
10 000 zł dla znajomego na rok
- Taksa za umowę netto
- 310,00 zł
- PCC
- 50,00 zł
- Razem, jeden akt, jedna stawka
- 519,86 zł
- Razem, dwie stawki
- 1 008,79 zł
Przy małej kwocie taksa to kilka procent pożyczki. Warto, gdy znajomy ma stały dochód, a ty nie chcesz iść do sądu o każdą ratę.
150 000 zł dla syna na 2 lata
- Taksa za umowę netto
- 1 370,00 zł
- PCC
- 0,00 zł
- Razem, jeden akt, jedna stawka
- 1 773,66 zł
- Razem, dwie stawki
- 3 925,55 zł
PCC 0 zł przy przelewie. Umowa w akcie zwalnia z deklaracji PCC-3, bez której przy tej kwocie zwolnienie by przepadło.
300 000 zł dla wspólnika na 3 lata
- Taksa za umowę netto
- 1 970,00 zł
- PCC
- 1 500,00 zł
- Razem, jeden akt, jedna stawka
- 4 011,66 zł
- Razem, dwie stawki
- 7 582,35 zł
Przy pożyczce prywatnej suma 777 może sięgać 533 250 zł. Przy pożyczce na działalność limitu nie ma.
Przed wizytą zapytaj kancelarię wprost, czy poddanie się egzekucji w akcie z umową pożyczki liczy jako czynność uboczną. To jedno pytanie decyduje o różnicy rzędu tysiąca złotych przy kwotach od 50 000 zł. Gdy pożyczka ma sfinansować zakup mieszkania, policz też cały rachunek w tekście o kosztach notarialnych przy zakupie mieszkania.
Prostowanie
Co poradniki piszą o pożyczce u notariusza źle
Umowa pożyczki powyżej 1 000 zł musi być u notariusza.
Nie musi. Art. 720 § 2 KC wymaga powyżej 1 000 zł tylko formy dokumentowej, a do niej wystarcza nawet wiadomość e-mail albo SMS z treścią umowy. Notariusza wybiera się z innego powodu: dla tytułu egzekucyjnego z art. 777 KPC.
Pożyczka u notariusza kosztuje z góry ustalone 100 zł.
100 zł to najniższy szczebel skali z § 3 rozporządzenia, obowiązujący tylko do 3 000 zł. Słowo „pożyczka" nie występuje w rozporządzeniu, więc taksę liczy się od kwoty pełną skalą. Przy 50 000 zł to 910 zł netto za samą umowę.
Pożyczkobiorca może poddać się egzekucji do dowolnej kwoty.
Przy pożyczce dla osoby prywatnej już nie. Od 2022 r. art. 777 § 2[1] KPC ogranicza sumę do kwoty pożyczki z odsetkami maksymalnymi za okres, odsetkami za opóźnienie za 6 miesięcy i maksymalnymi kosztami pozaodsetkowymi. Przy 50 000 zł na rok to około 71 875 zł.
Pożyczka w rodzinie jest zwolniona z PCC zawsze.
Tylko w grupie zerowej i tylko przy przelewie. Ponad 36 120 zł zwolnienie wymaga jeszcze deklaracji PCC-3 w 14 dni. Spóźnienie o dzień kasuje zwolnienie. Przy umowie w akcie notarialnym deklaracji nie ma, bo ustawa wyłącza ten warunek wprost.
Taksę za pożyczkę zawsze płaci pożyczkobiorca, bo to koszt pożyczki.
Ustawa tego nie przesądza, decyduje umowa. Art. 720[1] § 2 KC wyłącza jednak opłaty notarialne z kosztów pozaodsetkowych, więc przeniesienie taksy na pożyczkobiorcę nie zjada limitu 20 % z art. 720[2].
Uczciwie
Kiedy umowa pożyczki u notariusza się nie opłaca
Pożyczka poniżej kilku tysięcy złotych
Przy 3 000 zł taksa wynosi do 100 zł netto, a z VAT i wypisami ponad 200 zł, czyli kilka procent kwoty. Dla takiej sumy zwykle wystarcza umowa w formie dokumentowej i przelew z tytułem.
Pożyczkobiorca bez majątku i dochodów
Akt 777 skraca drogę do komornika, ale nie tworzy majątku. Jeżeli pożyczkobiorca nie ma pensji, konta ani nieruchomości, lepszym zabezpieczeniem jest hipoteka albo poręczyciel.
Pożyczka pod zastaw nieruchomości
Gdy zwrot ma zabezpieczać mieszkanie, potrzebna jest hipoteka, a limit z art. 720[3] KC jej nie dotyczy (§ 4). Akt hipoteki liczy się osobno, a sąd wieczystoksięgowy pobiera 200 zł.
Teściowie, zięć i synowa nie należą do grupy zerowej, więc zwolnienie dla najbliższej rodziny ich nie obejmuje. Działa u nich zwolnienie z art. 9 pkt 10 lit. c ustawy o PCC do 36 120 zł (łącznie z pożyczek od tej samej osoby z pięciu lat), a ponad tę kwotę trzeba liczyć się z podatkiem 0,5 %. Gdy pożyczka ma być zabezpieczona mieszkaniem, zamiast aktu 777 albo obok niego potrzebna jest hipoteka, którą opisujemy przy zakupie mieszkania z hipoteką.
Pytania
O co pytają pożyczający przed wizytą u notariusza
Ile kosztuje umowa pożyczki u notariusza?
Przy 50 000 zł pożyczonych znajomemu na rok cała umowa w jednym akcie z poddaniem się egzekucji kosztuje 1 207,86 zł z VAT i wypisami, gdy kancelaria liczy jedną stawkę od kwoty pożyczki. Do tego 250 zł PCC. Odrębny akt 777 do umowy spisanej w domu, z sumą obejmującą odsetki i koszty do ustawowego limitu, kosztuje więcej: 1 389,29 zł, bo taksę liczy się od tej wyższej sumy.
Czy umowa pożyczki musi być u notariusza?
Nie musi. Art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego wymaga przy pożyczce powyżej 1 000 zł tylko formy dokumentowej, więc ważna jest nawet umowa zawarta mailem. Notariusz jest potrzebny wtedy, gdy chcesz tytułu egzekucyjnego: aktu, w którym pożyczkobiorca poddaje się egzekucji i z którym po klauzuli idziesz prosto do komornika.
Umowa pożyczki bez notariusza: czy jest ważna?
Tak. Umowa w formie pisemnej albo dokumentowej jest w pełni ważna i wiąże obie strony. Różnica wychodzi przy pierwszej zaległości: z taką umową trzeba pozwać dłużnika i zapłacić opłatę od pozwu, przy 50 000 zł to 2 500 zł (art. 13 ust. 2 UKSC), a potem czekać na wyrok. Z aktem notarialnym wystarcza wniosek o klauzulę za 50 zł.
Kto płaci za umowę pożyczki u notariusza?
Decyduje umowa, ustawa tego nie rozstrzyga. Najczęściej taksę pokrywa pożyczkobiorca, bo to on zyskuje pieniądze na dogodnych warunkach. Art. 720[1] § 2 KC wyłącza opłaty notarialne z kosztów pozaodsetkowych, więc przerzucenie taksy na pożyczkobiorcę nie zjada limitu kosztów z art. 720[2]. PCC z mocy ustawy płaci biorący pożyczkę (art. 4 pkt 7).
Czy od pożyczki u notariusza płaci się PCC?
Tak, 0,5 % kwoty, chyba że działa zwolnienie. Najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) jest zwolniona przy przelewie na rachunek. Poza aktem ponad 36 120 zł trzeba jeszcze złożyć PCC-3 w 14 dni, a przy umowie w akcie ten warunek odpada, bo podatek rozlicza notariusz jako płatnik (art. 10 ust. 2).
Do jakiej kwoty pożyczkobiorca może poddać się egzekucji?
Przy pożyczce dla osoby prywatnej do kwoty pożyczki powiększonej o odsetki maksymalne za okres pożyczki, odsetki maksymalne za opóźnienie za 6 miesięcy i maksymalne koszty pozaodsetkowe (art. 777 § 2[1] KPC). Przy 50 000 zł na rok i stopie referencyjnej NBP 3,75 % wychodzi 71 875,00 zł. Przy pożyczce na działalność limitu nie ma.
Pożyczka prywatna u notariusza a komornik
Akt z poddaniem się egzekucji jest tytułem egzekucyjnym od podpisania, ale komornik potrzebuje tytułu wykonawczego. Po terminie zwrotu składasz w sądzie rejonowym dłużnika wniosek o klauzulę wykonalności z opłatą 50 zł. Sąd ma na to 3 dni (art. 781[1] KPC), w praktyce trwa to zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Potem wniosek do komornika.
Czy pożyczka w rodzinie musi być u notariusza?
Nie, ale akt ma tu dwie zalety. Pierwsza to zwolnienie z PCC bez deklaracji PCC-3, której spóźnienie choćby o dzień kasuje zwolnienie przy kwocie ponad 36 120 zł. Druga to tytuł egzekucyjny, przydatny zwłaszcza wtedy, gdy pożyczasz dziecku na mieszkanie, a jego małżonek jest spoza rodziny.
Akt notarialny czy weksel przy pożyczce: co wybrać?
Weksel na starcie nic nie kosztuje, ale przy braku spłaty trzeba złożyć pozew w postępowaniu nakazowym z czwartą częścią opłaty (art. 19 ust. 2 UKSC), przy 50 000 zł to 625 zł, i liczyć się z zarzutami dłużnika. Akt 777 kosztuje od razu, za to przy windykacji zostaje tylko klauzula za 50 zł. Przy kwotach od kilkudziesięciu tysięcy złotych akt zwykle wygrywa.
Umów wizytę w sprawie umowy pożyczki
Wybierz czynność, a dobierzemy kancelarię w Twojej okolicy, pokażemy orientacyjny koszt dla Twojej kwoty i listę dokumentów, a potem pomożemy ustalić termin, na który przyjdą obie strony umowy.
Zobacz też
Czynności, które idą w parze z umową pożyczki
Poddanie się egzekucji u notariusza
Kalkulator odrębnego aktu 777, typy aktów i terminy klauzuli wykonalności.
Akt 777 czy weksel przy pożyczce
Które zabezpieczenie wybrać przy pożyczce prywatnej i ile kosztuje każde z nich.
Umowa przedwstępna u notariusza
Gdy pożyczka ma pokryć zadatek przy zakupie nieruchomości.
Umowa alimentacyjna u notariusza
Ten sam mechanizm art. 777 KPC zastosowany do alimentów, z kalkulatorem.
Pełnomocnictwo notarialne
Gdy jedna ze stron nie może przyjść na podpisanie aktu.
Cennik czynności notarialnych
Stawki z rozporządzenia dla wszystkich czynności, z podstawą prawną przy każdej pozycji.