Kupując mieszkanie, oprócz jego ceny musisz uwzględnić koszty notarialne i okołotransakcyjne. Dla wielu osób są one zaskoczeniem, bo potrafią sięgać kilku tysięcy złotych. W tym artykule wyjaśniamy, ile orientacyjnie kosztuje notariusz przy zakupie mieszkania oraz z jakich składników buduje się łączny rachunek u notariusza: taksy, podatku PCC, opłat sądowych i wypisów.
Ile kosztuje notariusz przy zakupie mieszkania
Wynagrodzenie notariusza, czyli taksa notarialna, zależy przede wszystkim od wartości nieruchomości. Maksymalne stawki określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości i mają one charakter degresywny, to znaczy procentowo maleją wraz ze wzrostem wartości. Orientacyjne, maksymalne widełki wyglądają następująco:
- od 10 000 zł do 30 000 zł: 310 zł plus 2 procent nadwyżki ponad 10 000 zł;
- od 30 000 zł do 60 000 zł: 710 zł plus 1 procent nadwyżki ponad 30 000 zł;
- od 60 000 zł do 1 000 000 zł: 1 010 zł plus 0,4 procent nadwyżki ponad 60 000 zł;
- od 1 000 000 zł do 2 000 000 zł: 4 770 zł plus 0,2 procent nadwyżki ponad 1 000 000 zł.
To kwoty maksymalne, do których dolicza się jeszcze podatek VAT 23 procent. Jest jednak zniżka, którą pomija większość kalkulatorów w sieci: za umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego oraz działki budowlanej rozporządzenie przewiduje POŁOWĘ powyższej stawki (§ 6 pkt 17 do 19). Dla mieszkania za 500 000 zł oznacza to maksymalnie około 1 385 zł netto zamiast 2 770 zł. Aktualne orientacyjne wartości znajdziesz na stronie taksa notarialna i cennik, a pełne porównanie darowizny, sprzedaży i dożywocia na stronie o przepisaniu mieszkania u notariusza.
Podatek PCC od zakupu mieszkania
Kupując mieszkanie z rynku wtórnego, zapłacisz podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2 procent wartości rynkowej nieruchomości. Podatek ten pobiera notariusz przy podpisaniu aktu i odprowadza go do urzędu skarbowego, więc nie musisz robić tego samodzielnie.
Przy zakupie z rynku pierwotnego, czyli bezpośrednio od dewelopera, transakcja jest objęta VAT, a nie PCC, więc podatku od czynności cywilnoprawnych zwykle się nie płaci. Obowiązują też okresowe zwolnienia dla osób kupujących pierwsze mieszkanie, dlatego warto sprawdzić aktualny stan prawny lub zapytać notariusza.
Opłaty sądowe i wpis do księgi wieczystej
Przy zakupie mieszkania konieczne są wpisy w księdze wieczystej, które również wiążą się z opłatami sądowymi pobieranymi przez notariusza:
- opłata za wpis prawa własności do księgi wieczystej wynosi 200 zł;
- jeśli kupujesz na kredyt, dochodzi opłata za wpis hipoteki, również 200 zł;
- przy zakładaniu nowej księgi wieczystej (na przykład dla nowego lokalu) pojawia się dodatkowa opłata za jej założenie, zwykle 100 zł.
Te kwoty są stałe i nie zależą od wartości mieszkania.
Wypisy aktu notarialnego
Do transakcji potrzebne są wypisy aktu notarialnego, czyli urzędowe kopie dla stron, banku, sądu wieczystoksięgowego i urzędu skarbowego. Każdy wypis jest płatny według stawki za stronę (orientacyjnie kilka złotych za stronę plus VAT). Przy typowej umowie sprzedaży mieszkania koszt wszystkich wypisów to zwykle od kilkudziesięciu do około dwustu złotych. Więcej o samej formie i wypisach przeczytasz przy opisie czynności sprzedaż nieruchomości u notariusza.
Kto płaci notariusza i jak podzielić koszty
Przepisy nie nakazują sztywno, kto pokrywa koszty aktu, decyduje umowa stron. W praktyce na rynku wtórnym przyjęło się, że to kupujący ponosi koszty notarialne, podatek PCC oraz opłaty sądowe, ponieważ to on nabywa własność i to w jego interesie jest wpis do księgi wieczystej. Strony mogą jednak ustalić inny podział, na przykład po połowie. Warto omówić to jeszcze przed wizytą, by uniknąć nieporozumień przy podpisaniu aktu.
Osobną pozycją, która nie jest obowiązkowa, ale bywa bardzo przydatna, jest depozyt notarialny. Cena trafia wtedy na wyodrębniony rachunek notariusza i czeka tam do czasu wpisu kupującego do księgi wieczystej. Taksa za depozyt to połowa stawki podstawowej liczonej od przechowywanej kwoty. Jeśli kupujesz mieszkanie od dewelopera, koszty wyglądają inaczej niż na rynku wtórnym, co rozpisujemy przy umowie deweloperskiej.
Przykładowe podsumowanie kosztów
Łączny koszt zakupu mieszkania u notariusza, poza samą ceną, składa się więc z kilku elementów:
- taksa notarialna plus VAT, zależna od wartości nieruchomości;
- podatek PCC 2 procent (rynek wtórny) lub jego brak (rynek pierwotny z VAT);
- opłaty sądowe za wpisy do księgi wieczystej (200 zł za własność, 200 zł za hipotekę, ewentualnie 100 zł za założenie księgi);
- koszt wypisów aktu.
Dla mieszkania o wartości kilkuset tysięcy złotych, kupowanego na rynku wtórnym z kredytem, suma wszystkich opłat to najczęściej kilkanaście tysięcy złotych, z czego większość stanowi podatek PCC.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Podane taksy i kwoty są orientacyjne, a wiążącą wysokość taksy ustala notariusz na podstawie rozporządzenia. Akt sporządza licencjonowany notariusz.
Chcesz poznać orientacyjną taksę przed wizytą? Opisz sprawę i umów wizytę u notariusza online.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej czynności skontaktuj się z notariuszem.
Notary · Umów wizytę
Znajdź notariusza i zarezerwuj termin online
Sprawdź notariuszy w swoim mieście, zakres czynności i orientacyjny koszt, a potem umów dogodny termin. Taksa orientacyjna, wiążącą wysokość ustala notariusz. Akt sporządza licencjonowany notariusz.