Notariusz czy adwokat: czym się różnią i kiedy do kogo

Notariusz, adwokat, radca prawny, to zawody, które łatwo pomylić, bo wszystkie należą do świata prawa. W praktyce pełnią jednak zupełnie różne role. W tym artykule wyjaśniamy, czym zajmuje się notariusz, czym różni się od adwokata i radcy prawnego oraz kiedy warto wybrać się do notariusza, a kiedy do prawnika reprezentującego Twoje interesy.

Notariusz czy adwokat, kim się zajmuje

Najważniejsza różnica dotyczy bezstronności. Notariusz jest osobą zaufania publicznego, która działa bezstronnie i dba o interesy wszystkich stron czynności. Jego zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu, nadanie czynności właściwej formy i upewnienie się, że strony rozumieją skutki tego, co podpisują.

Adwokat i radca prawny działają inaczej. Reprezentują interes konkretnego klienta, doradzają mu i bronią jego stanowiska, także w sporze z drugą stroną. To zasadnicza różnica: notariusz nie staje po niczyjej stronie, prawnik staje po stronie swojego klienta.

Co robi notariusz

Notariusz dokonuje tak zwanych czynności notarialnych. Najczęściej są to:

• sporządzanie aktów notarialnych, na przykład przy sprzedaży nieruchomości u notariusza czy darowiźnie;
• sporządzanie testamentów notarialnych oraz aktów poświadczenia dziedziczenia;
• przygotowywanie umów majątkowych małżeńskich, czyli intercyz;
• sporządzanie pełnomocnictw;
• poświadczanie podpisów, zgodności kopii z oryginałem oraz dat;
• przyjmowanie na przechowanie pieniędzy, dokumentów i danych (depozyt notarialny);
• sporządzanie protokołów, na przykład ze zgromadzeń wspólników.

Notariusz odpowiada za zgodność czynności z prawem i przechowuje oryginały sporządzonych dokumentów.

Czym zajmuje się adwokat i radca prawny

Adwokat i radca prawny świadczą pomoc prawną, której notariusz co do zasady nie wykonuje. Należą do niej:

• udzielanie porad prawnych i opinii;
• reprezentowanie klienta przed sądami i urzędami;
• prowadzenie spraw spornych, na przykład o zapłatę, rozwód czy odszkodowanie;
• negocjowanie umów w interesie jednej strony;
• sporządzanie pism procesowych.

Dziś kompetencje adwokatów i radców prawnych są w większości spraw zbliżone. Oba zawody mogą reprezentować klientów w sądach i prowadzić sprawy z różnych dziedzin prawa.

Kiedy do notariusza, a kiedy do prawnika

Wybór zależy od tego, czego potrzebujesz. Kilka praktycznych wskazówek:

• jeśli chcesz dokonać czynności wymagającej formy aktu notarialnego, na przykład kupić mieszkanie, przekazać darowiznę czy spisać testament, idziesz do notariusza;
• jeśli masz spór z drugą stroną i potrzebujesz, by ktoś reprezentował Twój interes, wybierasz adwokata lub radcę prawnego;
• jeśli potrzebujesz porady, oceny ryzyka albo opinii prawnej przed podjęciem decyzji, rozmawiasz z prawnikiem;
• jeśli chcesz jedynie nadać dokumentowi urzędową formę lub poświadczyć podpis, wystarczy notariusz.

Czasem najlepiej skorzystać z obu. Przy skomplikowanej transakcji prawnik może wcześniej przygotować i przeanalizować umowę w Twoim interesie, a notariusz nada jej właściwą formę i zadba o bezpieczeństwo obu stron.

Czego notariusz nie zrobi za Ciebie

Warto pamiętać o granicach roli notariusza. Notariusz wyjaśni skutki prawne czynności i odmówi jej dokonania, jeśli byłaby sprzeczna z prawem, ale nie będzie negocjował warunków w Twoim imieniu ani nie wystąpi za Ciebie do sądu. Nie doradzi też, jak wygrać spór z drugą stroną, bo z założenia pozostaje bezstronny. Do tych zadań potrzebny jest adwokat lub radca prawny.

Notariusz dba o to, by czynność była ważna i bezpieczna dla obu stron. Prawnik dba o to, by była korzystna dla jego klienta.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Czynności notarialne wykonuje licencjonowany notariusz, a wiążącą taksę ustala on na podstawie rozporządzenia.

Wiesz już, że Twoja sprawa należy do notariusza? Opisz sprawę i umów wizytę u notariusza online.