Podział majątku po rozwodzie u notariusza: koszt, umowa o podział majątku wspólnego

„Przy podziale majątku u notariusza trzeba zapłacić PCC od spłaty."

Nie trzeba. Katalog czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC jest zamknięty i umowy o podział majątku wspólnego małżonków w nim nie ma. Nie ma jej tam także wtedy, gdy podziałowi towarzyszy spłata albo dopłata. Na rachunku zostaje więc taksa, VAT, wypisy i 150 zł za wpis w księdze wieczystej.

„Spłata od byłego małżonka to przychód, który trzeba wykazać w PIT."

Nie trzeba. Art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza stosowanie całej ustawy do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia wspólności majątkowej. Ten sam przepis wyłącza przychody z wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności z wyrównaniem.

„Limit taksy notarialnej przy podziale majątku wynosi 7 500 zł."

To zależy od tego, czy rozwód już się uprawomocnił. § 3 pkt 7 rozporządzenia obniża limit do 7 500 zł tylko przy czynnościach między osobami z I grupy podatkowej, a art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wymienia w tej grupie "małżonka". Były małżonek nim nie jest, więc po rozwodzie działa standardowy limit 10 000 zł. Niższy limit obowiązuje, gdy dzielicie majątek w trakcie małżeństwa, po ustanowieniu rozdzielności.

„Podział majątku u notariusza jest tańszy niż w sądzie."

Zwykle nie jest. Zgodny wniosek do sądu kosztuje 300 zł opłaty stałej (art. 38 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych), a taksa notarialna od majątku wartego 600 000 zł to 3 170 zł netto. Notariusz wygrywa czasem i pewnością, nie ceną: akt podpisujecie w jeden dzień, a sprawa sądowa o podział majątku ciągnie się miesiącami, nawet gdy jesteście zgodni.

„Skoro mieszkanie przypadło mnie, kredyt też jest już tylko mój."

Nie jest. Bank nie jest stroną Waszej umowy, więc wobec niego oboje pozostajecie dłużnikami. Zmiana dłużnika to przejęcie długu, a art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego wymaga do tego zgody wierzyciela. Bank wyda ją dopiero po zbadaniu zdolności kredytowej osoby, która zostaje przy kredycie. Zgodę warto mieć przed wizytą u notariusza, a nie po niej.

„Skoro pracowało tylko jedno z nas, to jemu należy się większa część."

Nie z automatu. Art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego ustanawia zasadę równych udziałów. Ich zmiany można żądać tylko z ważnych powodów i wyłącznie przed sądem (§ 2), a przy ocenie przyczynienia się sąd uwzględnia także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym (§ 3). Notariusz nierównych udziałów nie ustali.

„U notariusza trzeba podzielić cały majątek naraz."

Nie trzeba. Art. 46 Kodeksu rodzinnego odsyła do przepisów o dziale spadku, a art. 1038 § 2 Kodeksu cywilnego pozwala, żeby umowny dział objął cały majątek albo był ograniczony do jego części. Możecie więc podzielić samo mieszkanie, a oszczędności i samochód zostawić na później. Sądowy podział co do zasady obejmuje całość.

„Po podziale muszę odczekać pięć lat, żeby sprzedać mieszkanie bez podatku."

Zwykle nie. Art. 10 ust. 6 ustawy o PIT każe liczyć pięcioletni termin od końca roku, w którym nieruchomość została nabyta do majątku wspólnego małżonków, a nie od podziału. Jeżeli kupiliście mieszkanie razem w 2015 roku, a dzielicie majątek dziś, termin dawno minął i sprzedaż nie rodzi podatku dochodowego.