Odrzucenie spadku u notariusza: koszt, termin i odrzucenie w imieniu małoletniego

Odrzucenie spadku u notariusza kosztuje 50 zł netto od jednego oświadczenia, czyli 61,50 zł brutto, i jest tańsze niż ta sama czynność w sądzie, gdzie opłata wynosi 100 zł. Masz na nie sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o powołaniu do spadku. Wysokość długów spadkodawcy nie wpływa na cenę, bo stawka jest kwotowa. Po odrzuceniu Twój udział przechodzi na Twoje dzieci, więc odrzucenie planuje się dla całej gałęzi rodziny naraz.

Stawki z rozporządzenia są maksymalne, więc kancelaria może zejść niżej. Wynik kalkulatora jest orientacyjny, wiążącą kwotę podaje notariusz.

Policz koszt odrzucenia spadku

Osoby pełnoletnie

Dzieci małoletnie

Stron wypisów łącznie

Jedno oświadczenie dla całego rodzeństwa. Art. 641 § 3[5] Kodeksu postępowania cywilnego pozwala objąć jednym oświadczeniem więcej niż jedno dziecko. Kancelarie różnie to rozliczają, więc zapytaj przed wizytą. Potrzebne jest zezwolenie sądu na odrzucenie za dziecko. Wniosek do sądu opiekuńczego kosztuje 100 zł, a na czas postępowania bieg sześciu miesięcy ulega zawieszeniu.

Oświadczeń do sporządzenia: 3
Taksa (50 zł netto za oświadczenie): 150,00 zł
Wypisy (6 zł netto za stronę): 36,00 zł
Razem netto: 186,00 zł
VAT 23 procent: 42,78 zł
Zezwolenie sądu opiekuńczego: 0,00 zł
PCC i podatek od spadków: 0,00 zł
Razem u notariusza: 228,78 zł
Ta sama sprawa w sądzie rejonowym: 400,00 zł

Podstawa: § 8 pkt 9 i § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, art. 49 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 641 § 3[5] Kodeksu postępowania cywilnego. Stawka za oświadczenie jest kwotowa, bo § 2 ust. 1 rozporządzenia wyłącza § 8 spod skali liczonej od wartości.

61,50 zł

Tyle brutto kosztuje jedno oświadczenie o odrzuceniu spadku u notariusza. Ta sama czynność w sądzie to 100 zł, i to od każdego wniosku odrębnie. Notariusz jest tu tańszy, wbrew powszechnemu przekonaniu.

6 miesięcy

Termin liczony od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania, a nie od śmierci spadkodawcy. Każda osoba w rodzinie ma własny termin i biegnie on niezależnie od pozostałych.

0 zł

Tyle zapłacisz za przesłanie oświadczenia do sądu spadku. Notariusz robi to z urzędu i bez osobnej opłaty (art. 640 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), więc nie składasz już żadnego wniosku.

Cały rachunek z podstawą prawną

Co się płaci przy odrzuceniu spadku i na jakiej podstawie

Najczęstszy błąd poradników w tym temacie to liczenie taksy od wartości spadku. Rozporządzenie wymienia tę czynność kwotowo w § 8, a § 2 ust. 1 wyłącza cały § 8 spod skali zależnej od wartości. Milionowy majątek i pusty rachunek bankowy kosztują więc dokładnie tyle samo.

Pozycja	Ile	Podstawa prawna
Taksa za jedno oświadczenie	50 zł netto, czyli 61,50 zł brutto	§ 8 pkt 9 rozporządzenia o taksie. Stawka kwotowa, niezależna od wartości spadku i wysokości długów
Oświadczenie za kilkoro dzieci	Może być jedno, wspólne dla całego rodzeństwa	art. 641 § 3[5] KPC: oświadczenie rodzica może dotyczyć więcej niż jednego dziecka
Wypisy aktu	6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę, plus VAT	§ 12 rozporządzenia o taksie. Strona to nie mniej niż 25 wierszy
Przesłanie oświadczenia do sądu spadku	0 zł	art. 640 § 1 KPC: notariusz przesyła je niezwłocznie z urzędu, bez osobnej opłaty
Ta sama czynność w sądzie	100 zł od każdego wniosku odrębnie	art. 49 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zezwolenie sądu na odrzucenie za dziecko	100 zł od wniosku, gdy jest wymagane	art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych. Art. 95 tej ustawy nie zwalnia tego wniosku z opłaty
PCC i podatek od spadków	0 zł	Odrzucający jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 KC), więc nic nie nabywa i nie ma czego opodatkować
Zgłoszenie SD-Z2	Niepotrzebne	Zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczy nabywców. Kto odrzucił spadek, nabywcą nie jest

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Kiedy potrzebne jest zezwolenie sądu, a kiedy nie

Zmiana z 15 listopada 2023 roku uprościła najczęstszy scenariusz, ale nie zniosła obowiązku w ogóle. Art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego stawia trzy warunki, które muszą wystąpić ŁĄCZNIE: dziecko jest powołane wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica, rodzice działają wspólnie albo za zgodą drugiego, a spadek odrzucają też inni zstępni tych rodziców. Poniżej sześć sytuacji z życia i odpowiedź dla każdej z nich.

Sytuacja	Zezwolenie sądu	Dlaczego
Oboje rodzice odrzucili spadek, dziecko ma rodzeństwo i rodzeństwo też odrzuca	Nie	To jest dokładnie ta sytuacja, dla której napisano art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego. Dziecko jest powołane wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, rodzice działają wspólnie albo za zgodą drugiego, a spadek odrzucają inni zstępni tych rodziców. Idziecie prosto do notariusza.
Dziecko jest jedynakiem, nie ma rodzeństwa	Tak	Ostatni warunek z art. 101 § 4 brzmi „jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka". Przy jedynaku takich zstępnych nie ma, więc czytany dosłownie przepis zwolnienia nie daje i zezwolenie sądu opiekuńczego pozostaje potrzebne. Praktyka kancelarii bywa tu różna, dlatego zapytaj przed wizytą i na wszelki wypadek zaplanuj czas na wniosek do sądu.
Odrzuca tylko jeden rodzic, drugi nie wyraża zgody	Tak	Przepis wymaga albo wspólnego działania obojga rodziców, albo zgody drugiego z nich. W braku porozumienia stosuje się art. 101 § 3, czyli zwykłą regułę: bez zezwolenia sądu rodzice nie mogą dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka.
Dziecko dziedziczy bezpośrednio po dziadku, nie po Twoim odrzuceniu	Tak	Zwolnienie działa tylko wtedy, gdy dziecko jest powołane do dziedziczenia WSKUTEK uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica. Gdy dziecko zostało powołane inaczej, na przykład testamentem albo dlatego, że jego rodzic zmarł wcześniej niż spadkodawca, przepis nie ma zastosowania.
Toczy się już sprawa o stwierdzenie nabycia spadku	Tak, ale wydaje je inny sąd	Zezwolenie wydaje wtedy sąd spadku, a nie sąd opiekuńczy (art. 640[1] § 1 KPC). Wniosek złożony sądowi opiekuńczemu po wszczęciu takiego postępowania przekazuje się sądowi spadku do dalszego rozpoznania, więc nic nie przepada, ale sprawa się przesuwa.
Dziecko skończyło 18 lat, zanim doszło do odrzucenia	Nie	Osoba pełnoletnia składa oświadczenie sama i żadne zezwolenie nie jest potrzebne. Liczy się stan z dnia złożenia oświadczenia, więc gdy dziecko kończy 18 lat w trakcie biegu terminu, można po prostu poczekać do urodzin i pominąć całą drogę sądową.

Jest w tym jedna dobra wiadomość, o której warto pamiętać przy planowaniu: gdy złożenie oświadczenia wymaga zezwolenia sądu, bieg sześciomiesięcznego terminu ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania (art. 1015 § 1[2] Kodeksu cywilnego). Sprawa sądowa nie zjada więc Twojego terminu. Cały scenariusz krok po kroku rozpisaliśmy w tekście o tym, jak wygląda odrzucenie spadku w imieniu dziecka.

Ile kosztuje odrzucenie spadku

Sześć gotowych rachunków

Kolumna „razem u notariusza" zawiera taksę, wypisy, VAT 23 procent i opłatę za zezwolenie sądu tam, gdzie jest wymagane. Ostatnia kolumna pokazuje, ile ta sama sprawa kosztowałaby w sądzie rejonowym. Zwróć uwagę na przedostatni wiersz: to jedyny przypadek, w którym sąd wychodzi taniej, i to tylko dlatego, że opłata za zezwolenie i tak jest nieunikniona.

Sytuacja	Oświadczeń	Taksa i wypisy brutto	Razem u notariusza	W sądzie
Jedna osoba dorosła, bez dzieci	1	76,26 zł	76,26 zł	100,00 zł
Dorosły plus dwoje małoletnich dzieci, jeden akt dla dzieci	2	152,52 zł	152,52 zł	300,00 zł
Oboje rodzice plus dwoje dzieci	3	228,78 zł	228,78 zł	400,00 zł
Rodzic i jedynak, zezwolenie sądu potrzebne	2	152,52 zł	252,52 zł	300,00 zł
Troje dorosłego rodzeństwa, osobne wizyty	3	228,78 zł	228,78 zł	300,00 zł
Rodzic plus troje dzieci, kancelaria liczy osobno za każde	4	305,04 zł	305,04 zł	400,00 zł

Uczciwe porównanie

Notariusz czy sąd: gdzie odrzucić spadek

Notariusz wygrywa tu prawie wszystkim: ceną, czasem i tym, że możesz pójść do dowolnej kancelarii w Polsce. Sąd ma jednak jedną przewagę, która przy zbliżającym się terminie przewyższa wszystkie pozostałe, a której polskie poradniki praktycznie nie opisują. Poniżej siedem kryteriów.

Kryterium	U notariusza	W sądzie
Koszt od jednej osoby	50 zł netto taksy, czyli 61,50 zł brutto, plus wypisy po 6 zł netto za stronę	100 zł opłaty stałej, a przy kilku osobach 100 zł od każdego wniosku odrębnie
Ile to trwa	Jedna wizyta, zwykle 20 do 40 minut. Termin wyznacza kancelaria, często na najbliższe dni	Od kilku tygodni do kilku miesięcy oczekiwania na posiedzenie, zależnie od obłożenia wydziału
Co ratuje termin sześciu miesięcy	Wyłącznie podpisany akt. Umówiona wizyta ani przesłane dokumenty terminu nie zachowują	Sam wniosek złożony przed upływem terminu, nawet gdy posiedzenie odbędzie się później (art. 1015 § 1[1] KC)
Gdzie się zgłosić	Dowolna kancelaria w Polsce, niezależnie od miejsca zamieszkania i od ostatniego adresu zmarłego	Sąd rejonowy miejsca Twojego zamieszkania lub pobytu, a nie sąd spadku (art. 640 § 1 KPC)
Kto zawiadamia sąd spadku	Notariusz przesyła oświadczenie niezwłocznie do sądu spadku. Nic w tej sprawie nie robisz	Sąd, który odebrał oświadczenie, przesyła je do sądu spadku
Zezwolenie na odrzucenie za dziecko	Notariusz nie wydaje zezwoleń. Gdy jest potrzebne, najpierw idziesz do sądu, a do notariusza z gotowym postanowieniem	Sąd opiekuńczy wydaje zezwolenie, a po wszczęciu sprawy o stwierdzenie nabycia spadku robi to sąd spadku (art. 640[1] KPC)
Osoba przebywająca za granicą	Można działać przez pełnomocnika albo złożyć oświadczenie na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, także przez konsula	Też przyjmie pełnomocnika, ale wymaga to wcześniejszego złożenia dokumentów do akt sprawy

Praktyczny wniosek jest prosty. Jeżeli do końca sześciu miesięcy zostało Ci kilka tygodni, idź do notariusza: jest tańszy, szybszy i sprawę zamykasz jedną wizytą. Jeżeli zostały dni, a żadna kancelaria nie ma wolnego terminu, złóż wniosek do sądu rejonowego, bo zgodnie z art. 1015 § 1[1] Kodeksu cywilnego sam wniosek zachowuje termin, choćby posiedzenie odbyło się kilka miesięcy później. Dokładne liczenie tego terminu rozpisaliśmy w tekście o tym, jaki jest termin na odrzucenie spadku.

Granice tej czynności

Sześć rzeczy, których odrzucenie spadku nie załatwia

Ta sekcja oszczędza najwięcej niepotrzebnych wizyt i najwięcej rozczarowań już po podpisaniu aktu. Odrzucenie jest nieodwołalne, więc warto wiedzieć, czego po nim nie oczekiwać.

Nie da się odrzucić części spadku

Poza wąskimi wyjątkami dotyczącymi podstawienia i przyrostu spadkobierca nie może spadku częściowo przyjąć, a częściowo odrzucić. Nie zachowasz więc mieszkania, odrzucając same długi. Gdy majątek jest wart więcej niż zobowiązania, właściwym rozwiązaniem jest przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

art. 1014 § 3 KC

Odrzucenie nie zdejmuje długu, za który poręczyłeś

Odrzucasz to, co przechodzi po zmarłym, a nie swoje własne zobowiązania. Jeżeli byłeś współkredytobiorcą albo poręczycielem kredytu spadkodawcy, odpowiadasz za niego dalej z własnego tytułu, niezależnie od tego, czy spadek przyjmiesz, czy odrzucisz.

art. 1020 KC w związku z art. 876 KC

Notariusz nie wyda zezwolenia za sąd

Gdy w Waszej sytuacji potrzebne jest zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu dziecka, notariusz nie może go zastąpić własną oceną. Najpierw wniosek do sądu, potem wizyta w kancelarii z prawomocnym postanowieniem. Dobra wiadomość jest taka, że na czas postępowania bieg sześciu miesięcy ulega zawieszeniu.

art. 101 § 3 i § 4 KRO, art. 1015 § 1[2] KC

Odrzucenie nie przerywa dziedziczenia w linii, którą pomijasz

Skutek dotyczy tylko Ciebie: zostajesz wyłączony od dziedziczenia, tak jakbyś nie dożył otwarcia spadku. Twój udział nie znika, tylko przechodzi na następnych w kolejce. Dlatego odrzucenie planuje się dla całej gałęzi rodziny naraz, a nie osobno dla każdej osoby, gdy przyjdzie do niej pismo od wierzyciela.

art. 1020 KC

Odrzucenie z testamentu to nie to samo co z ustawy

Kto jest powołany i testamentem, i z ustawy, może odrzucić spadek jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć go jako spadkobierca ustawowy. Bywa to opłacalne, gdy testament nakłada uciążliwe zapisy albo polecenia, a udział ustawowy jest korzystniejszy. O tej możliwości warto powiedzieć notariuszowi przed sporządzeniem oświadczenia.

art. 1022 KC

Śmierć spadkobiercy nie kasuje terminu

Jeżeli spadkobierca umrze przed upływem swoich sześciu miesięcy, nie złożywszy oświadczenia, mogą je złożyć jego spadkobiercy. Ich termin nie skończy się jednak wcześniej niż termin do złożenia oświadczenia co do spadku po tym zmarłym spadkobiercy, więc w praktyce dostają dodatkowy czas.

art. 1017 KC

Od śmierci spadkodawcy do skutecznego odrzucenia

Jak przebiega odrzucenie spadku u notariusza

1

Ustal, od kiedy biegnie Twoje sześć miesięcy

Termin liczy się od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania, a nie od śmierci spadkodawcy. Dla dzieci i małżonka zmarłego to zwykle dzień śmierci. Dla dalszej rodziny to dzień, w którym dotarła do nich informacja, że spadek odrzucił ktoś stojący wyżej w kolejce. Zapisz tę datę, bo to od niej liczy się wszystko inne.
2

Sprawdź, czy w spadku naprawdę są długi

Odrzucenie jest nieodwołalne, więc warto wiedzieć, co się odrzuca. Zapytaj w banku o kredyty zmarłego, sprawdź jego księgi wieczyste pod kątem hipotek i rozejrzyj się za wezwaniami od firm windykacyjnych. Jeżeli obraz jest niejasny, alternatywą jest przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, które ogranicza odpowiedzialność do wartości spadku.
3

Policz, kto jeszcze musi odrzucić

Po odrzuceniu traktuje się Cię tak, jakbyś nie dożył otwarcia spadku, więc Twój udział spada na Twoje dzieci, także te małoletnie i te dorosłe mieszkające osobno. Ułóż listę całej gałęzi rodziny, zanim umówisz pierwszą wizytę. Odrzucenie w pojedynkę zwykle nie kończy sprawy, tylko przesuwa ją o pokolenie niżej.
4

Przy dzieciach sprawdź, czy potrzebne jest zezwolenie sądu

Od 15 listopada 2023 roku zezwolenia nie potrzeba, gdy dziecko dziedziczy wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica, oboje rodzice działają wspólnie albo za zgodą drugiego i spadek odrzucają też inni zstępni tych rodziców. Gdy któregoś z tych warunków brakuje, najpierw składasz wniosek do sądu opiekuńczego (100 zł), a bieg sześciu miesięcy ulega wtedy zawieszeniu.
5

Umów wizytę i przygotuj dokumenty

Do kancelarii bierzesz dowód osobisty, akt zgonu spadkodawcy, jego PESEL i ostatni adres, akty urodzenia dzieci, jeżeli odrzucasz także w ich imieniu, oraz informację o tym, kto już spadek odrzucił. Notariusz uprzedzi Cię o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie i odbierze oświadczenie do protokołu.
6

Resztę załatwia notariusz

Po podpisaniu aktu notariusz przesyła oświadczenie niezwłocznie do sądu spadku. Nie składasz żadnego wniosku i nie płacisz opłaty sądowej. Wypis aktu zachowaj: przyda się, gdy wierzyciel zmarłego zgłosi się do Ciebie mimo odrzucenia, i wtedy wystarczy odesłać go do treści aktu.

Lista do kancelarii

Jakie dokumenty do odrzucenia spadku

Dowód osobisty albo paszport każdej osoby składającej oświadczenie
Akt zgonu spadkodawcy (odpis skrócony wystarczy)
PESEL zmarłego i jego ostatnie miejsce zwykłego pobytu
Testament, jeżeli został sporządzony, a przynajmniej informacja o tym, że istnieje
Akty urodzenia dzieci, gdy odrzucasz spadek także w ich imieniu
Lista znanych Ci spadkobierców ustawowych, bo art. 641 § 2 KPC każe wymienić ich w oświadczeniu
Informacja o tym, kto z rodziny już spadek odrzucił i kiedy
Prawomocne postanowienie sądu o zezwoleniu, jeżeli w Waszej sytuacji było wymagane

Sprawdzone w przepisie

Osiem twierdzeń, które nie wytrzymują zderzenia z ustawą

„Odrzucenie spadku u notariusza jest droższe niż w sądzie."

Jest odwrotnie. Taksa notarialna za oświadczenie o odrzuceniu spadku to 50 zł netto, czyli 61,50 zł brutto (§ 8 pkt 9 rozporządzenia o taksie), a sąd pobiera 100 zł opłaty stałej od wniosku o odebranie oświadczenia (art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych). Przy rodzinie różnica rośnie, bo art. 49 ust. 2 każe pobrać opłatę od każdego wniosku odrębnie, nawet gdy są złożone w jednym piśmie.

„Umówiona wizyta u notariusza w ostatnim tygodniu ratuje termin."

Nie ratuje. U notariusza liczy się data podpisania aktu i nic poza nią. Sąd ma tu regułę, której przy notariuszu nie ma: zgodnie z art. 1015 § 1[1] Kodeksu cywilnego do zachowania terminu wystarczy złożenie przed jego upływem samego wniosku o odebranie oświadczenia, choćby posiedzenie odbyło się kilka miesięcy później. Dlatego gdy do końca sześciu miesięcy zostały dni, bezpieczniejszy jest sąd, mimo że jest droższy i wolniejszy.

„Jak nie zdążę w sześć miesięcy, odziedziczę wszystkie długi."

Nie odziedziczysz ich bez ograniczeń. Art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że brak oświadczenia w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z odpowiedzialnością tylko do wartości stanu czynnego spadku. To nie jest katastrofa, ale też nie jest to samo co odrzucenie: zostajesz spadkobiercą, wchodzisz w spór z wierzycielami i zwykle musisz doprowadzić do spisu albo wykazu inwentarza.

„Trzeba stawić się osobiście, w formie aktu notarialnego."

Nie trzeba. Art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego pozwala złożyć oświadczenie ustnie albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, a pełnomocnictwo do jego złożenia wymaga jedynie formy pisemnej z podpisem urzędowo poświadczonym. Osoba mieszkająca za granicą może więc udzielić pełnomocnictwa krewnemu w Polsce, poświadczając podpis u konsula, i nie musi kupować biletu na samolot.

„Każde dziecko potrzebuje własnego aktu, więc trójka dzieci to potrójny koszt."

Nie potrzebuje. Art. 641 § 3[5] Kodeksu postępowania cywilnego stanowi wprost, że oświadczenie rodzica może dotyczyć więcej niż jednego dziecka. Rodzeństwo obejmuje się więc jednym oświadczeniem. Kancelarie różnie to rozliczają, więc przy trójce dzieci zapytaj przed wizytą, czy taksa będzie policzona raz.

„Jak odrzucę spadek za siebie i za dzieci, sprawa jest zamknięta."

Zamknięta jest tylko Wasza gałąź. Udział przechodzi na kolejnych spadkobierców ustawowych, czyli zwykle na rodzeństwo zmarłego i jego dzieci, i każda z tych osób ma własne sześć miesięcy liczone od dnia, w którym dowiedziała się o odrzuceniu. Uprzedź ich, bo termin biegnie im niezależnie od Waszego. Łańcuch zawsze się kończy, ponieważ zgodnie z art. 1023 § 1 Kodeksu cywilnego Skarb Państwa ani gmina nie mogą odrzucić spadku.

„Odrzucenie spadku zawsze chroni mnie przed moimi własnymi wierzycielami."

Nie zawsze. Jeżeli odrzucisz wartościowy spadek, mając własne długi, art. 1024 Kodeksu cywilnego pozwala każdemu wierzycielowi, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia, żądać uznania odrzucenia za bezskuteczne wobec niego. Ma na to sześć miesięcy od powzięcia wiadomości o odrzuceniu i nie więcej niż trzy lata od samego odrzucenia.

„Odrzucenie spadku można cofnąć u notariusza, jeśli okaże się pomyłką."

Nie można. Art. 1018 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane. Pozostaje wyłącznie uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu lub groźby, ale robi się to przed sądem i wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 1 i § 3). Notariusz tej drogi nie otworzy.

Najczęstsze pytania

Odrzucenie spadku: pytania i odpowiedzi

Ile kosztuje odrzucenie spadku u notariusza?

61,50 zł brutto od jednego oświadczenia. Taksa wynosi 50 zł netto zgodnie z § 8 pkt 9 rozporządzenia o taksie notarialnej, a doliczany jest do niej VAT 23 procent oraz wypisy po 6 zł netto za rozpoczętą stronę. Stawka jest kwotowa, więc wartość spadku i wysokość długów spadkodawcy nie zmieniają rachunku ani o złotówkę.

Ile czasu jest na odrzucenie spadku?

Sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Dla dzieci i małżonka zmarłego to zwykle dzień śmierci, a dla dalszej rodziny dzień, w którym dotarła do nich wiadomość, że spadek odrzucił ktoś przed nimi. Każda osoba ma własny termin i biegnie on niezależnie od pozostałych.

Czy odrzucenie spadku u notariusza jest tańsze niż w sądzie?

Tak, i to wyraźnie. U notariusza jedno oświadczenie kosztuje 61,50 zł brutto, a sąd pobiera 100 zł opłaty stałej od wniosku o odebranie oświadczenia (art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych). Przy rodzinie różnica rośnie, bo ust. 2 każe pobrać opłatę od każdego wniosku odrębnie, choćby wszystkie były złożone w jednym piśmie.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego: czy potrzebna jest zgoda sądu?

Od 15 listopada 2023 roku nie zawsze. Art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego zwalnia z zezwolenia, gdy dziecko dziedziczy wskutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez rodzica, rodzice działają wspólnie albo za zgodą drugiego, a spadek odrzucają też inni zstępni tych rodziców. Wszystkie trzy warunki muszą wystąpić naraz. Gdy któregoś brakuje, potrzebny jest wniosek do sądu opiekuńczego za 100 zł.

Czy jedynak może odrzucić spadek bez zgody sądu?

Czytany dosłownie przepis na to nie pozwala. Ostatni warunek art. 101 § 4 brzmi „jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka", a przy dziecku bez rodzeństwa takich zstępnych po prostu nie ma. Zwolnienie literalnie nie działa, więc zezwolenie sądu opiekuńczego pozostaje potrzebne. Praktyka kancelarii bywa różna, dlatego zapytaj o to przy umawianiu wizyty i zarezerwuj czas na sprawę sądową.

Co się dzieje po odrzuceniu spadku?

Zostajesz wyłączony od dziedziczenia tak, jakbyś nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 Kodeksu cywilnego). Twój udział nie znika, tylko przechodzi na następnych w kolejce, czyli najczęściej na Twoje dzieci, a gdy i one odrzucą, na rodzeństwo zmarłego. Dlatego odrzucenie planuje się od razu dla całej gałęzi rodziny, a nie osoba po osobie.

Czy odrzucenie spadku można cofnąć?

Nie można. Art. 1018 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane. Pozostaje wyłącznie uchylenie się od jego skutków, gdy zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, ale odbywa się to przed sądem i wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 1 i § 3). Notariusz tej drogi nie otworzy.

Co jeśli nie zdążę odrzucić spadku w terminie?

Spadek uznaje się wtedy za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego), czyli odpowiadasz za długi tylko do wartości stanu czynnego spadku. To nie jest odpowiedzialność bez granic, ale nie jest też tym samym co odrzucenie: zostajesz spadkobiercą, wchodzisz w kontakt z wierzycielami i zwykle musisz doprowadzić do spisu albo wykazu inwentarza.

Czy trzeba stawić się osobiście u notariusza?

Nie trzeba. Art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego pozwala złożyć oświadczenie ustnie albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, a pełnomocnictwo do jego złożenia wymaga jedynie formy pisemnej z podpisem urzędowo poświadczonym. Osoba za granicą może więc upoważnić krewnego w Polsce, poświadczając swój podpis u konsula.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego mieszkającego za granicą: jak to zrobić?

Dziecko nie musi przyjeżdżać, bo oświadczenie i tak składa za nie rodzic. Kluczowe jest to, czy w Waszej sytuacji potrzebne jest zezwolenie sądu, i czy oboje rodzice mogą stanąć razem. Gdy jedno z rodziców zostaje za granicą, może wyrazić zgodę na piśmie z podpisem poświadczonym przez konsula albo udzielić pełnomocnictwa w tej samej formie.

Czy oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć przed konsulem?

Konsul poświadczy Twój podpis, a to wystarczy, bo art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego dopuszcza oświadczenie na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Sporządzenie pełnego aktu notarialnego wymaga natomiast pisemnego upoważnienia Ministra Sprawiedliwości dla konkretnego konsula, więc nie każdy urząd konsularny to zrobi. Zapytaj o to przed umówieniem wizyty.

Ile dzieci można objąć jednym oświadczeniem o odrzuceniu spadku?

Wszystkie. Art. 641 § 3[5] Kodeksu postępowania cywilnego stanowi wprost, że oświadczenie rodzica może dotyczyć więcej niż jednego dziecka, więc rodzeństwo nie potrzebuje osobnych aktów. Kancelarie różnie rozliczają taksę w takiej sytuacji, dlatego przy dwójce lub trójce dzieci warto zapytać przed wizytą, czy 50 zł netto zostanie policzone raz.

Gdzie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku?

U dowolnego notariusza w Polsce albo w sądzie rejonowym, w którego okręgu mieszkasz lub przebywasz (art. 640 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). To ważna różnica wobec sprawy spadkowej: nie jedziesz do sądu ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. Notariusz albo sąd sam przesyła potem oświadczenie do sądu spadku.

Czy odrzucenie spadku pozbawia mnie zachowku?

Tak. Zachowek przysługuje osobom, które byłyby powołane do spadku z ustawy, a po odrzuceniu traktuje się Cię tak, jakbyś nie dożył otwarcia spadku. Tracisz więc zarówno spadek, jak i roszczenie o zachowek. Jeżeli zależy Ci wyłącznie na uniknięciu długów, a majątek przewyższa zobowiązania, właściwym rozwiązaniem jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Czy można odrzucić same długi, a zostawić mieszkanie?

Nie można. Poza wąskimi wyjątkami dotyczącymi podstawienia i przyrostu spadkobierca nie może spadku częściowo przyjąć, a częściowo odrzucić (art. 1014 § 3 Kodeksu cywilnego). Spadek dziedziczy się w całości, z majątkiem i zobowiązaniami naraz. Gdy aktywa przewyższają długi, rozwiązaniem jest przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, a nie odrzucenie.

Czy wierzyciel może podważyć moje odrzucenie spadku?

Może, ale tylko wtedy, gdy odrzuciłeś wartościowy spadek, mając własne długi. Art. 1024 Kodeksu cywilnego pozwala wierzycielowi, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia, żądać uznania odrzucenia za bezskuteczne wobec niego. Ma na to sześć miesięcy od powzięcia wiadomości o odrzuceniu i nie więcej niż trzy lata od samego odrzucenia.

Jakie dokumenty są potrzebne do odrzucenia spadku?

Dowód osobisty, akt zgonu spadkodawcy, jego PESEL i ostatnie miejsce zwykłego pobytu, informacja o testamencie, jeżeli istnieje, oraz lista znanych Ci spadkobierców ustawowych, bo art. 641 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego każe wymienić ich w oświadczeniu. Gdy odrzucasz także w imieniu dzieci, dochodzą ich akty urodzenia i ewentualne postanowienie sądu.

Co się stanie, jeśli spadek odrzuci cała rodzina?

Spadek przypadnie ostatecznie gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo Skarbowi Państwa, a te nie mogą go odrzucić (art. 1023 § 1 Kodeksu cywilnego). Łańcuch odrzuceń zawsze się więc kończy i nikt z rodziny nie zostaje z długami wbrew swojej woli, o ile każda osoba zdąży złożyć oświadczenie w swoim terminie.

Umów odrzucenie spadku u notariusza

Wybierz czynność, a dobierzemy kancelarię w Twojej okolicy, pokażemy orientacyjny koszt dla całej rodziny i komplet dokumentów, a potem pomożemy ustalić termin z kancelarią. Zgłoszenie jest bezpłatne.

Zobacz też

Czynności, które najczęściej idą w parze z odrzuceniem spadku

Akt poświadczenia dziedziczenia

Czynność dla tych, którzy spadek przyjmują. Taksa 186 zł netto za komplet, sprawa w jeden dzień.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka

Cała procedura po zmianie z 15 listopada 2023 roku, krok po kroku, z sądem i bez sądu.

Termin na odrzucenie spadku

Od kiedy liczy się sześć miesięcy i co dokładnie ratuje termin w ostatnim tygodniu.

Zrzeczenie się dziedziczenia a odrzucenie spadku

Dwie czynności mylone najczęściej: jedna za życia spadkodawcy, druga po jego śmierci.

Spadek u notariusza czy w sądzie

Kiedy notariusz zamknie sprawę spadkową, a kiedy trzeba iść do sądu.

Testament notarialny

Jak zaplanować spadek za życia, żeby rodzina nie musiała niczego odrzucać.

Cennik czynności notarialnych

Stawki z rozporządzenia dla wszystkich czynności, z podstawą prawną.