W skrócie: gdy strona aktu nie zna języka polskiego, notariusz musi przetłumaczyć akt sam albo z pomocą tłumacza przysięgłego (art. 87 § 1 pkt 1 i art. 2 § 3 Prawa o notariacie). Taksa notarialna się przez to nie zmienia, bo rozporządzenie o taksie nie przewiduje dopłaty za język obcy. Osobno płacisz tłumaczowi, a jego cenę ustala umowa (art. 16 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego). Dla orientacji: stawka urzędowa za godzinę tłumaczenia ustnego z angielskiego wynosi 74,95 zł, a za język pozaeuropejski z innym alfabetem 122,68 zł. Najtaniej wychodzi notariusz, który sam ma uprawnienia tłumacza przysięgłego.
Kiedy notariusz wymaga tłumacza przysięgłego
Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim (art. 2 § 3 Prawa o notariacie, t.j. Dz.U. 2026 poz. 614). Jeżeli osoba biorąca udział w czynności nie zna polskiego, a do aktu nie dołączono przekładu na znany jej język, notariusz „powinien przetłumaczyć akt lub inny dokument osobiście albo przy pomocy tłumacza” (art. 87 § 1 pkt 1). Odesłanie do art. 2 § 3 przesądza, kto może tłumaczyć: notariusz z uprawnieniami wykazanymi tak jak u tłumaczy przysięgłych albo tłumacz przysięgły. Znajomy, który dobrze mówi po polsku, ani tłumacz bez uprawnień tej roli nie przejmą.
O tym, czy tłumacz jest potrzebny, decyduje notariusz po rozmowie ze stroną. Cudzoziemiec, który od lat mieszka w Polsce i swobodnie rozumie prawniczy tekst, może podpisać akt bez tłumacza. Gdy jednak odpowiada półsłówkami albo prosi o powtórzenie, notariusz przerwie czynność, bo akt podpisany bez zrozumienia jest pierwszym argumentem w późniejszym sporze. Lepiej więc zgłosić tłumacza od razu przy umawianiu terminu, niż przyjść drugi raz.
Ile kosztuje tłumacz przysięgły u notariusza
Cena tłumacza nie jest regulowana dla klientów prywatnych. Ustawa każe ją ustalić w umowie ze zleceniodawcą (art. 16 ust. 1). Urzędowe stawki z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 312) obowiązują tylko wtedy, gdy tłumacza wzywa sąd, prokurator, policja albo urząd. Są jednak dobrym punktem odniesienia, bo pokazują, jak liczy się tę pracę: tłumaczenie ustne kosztuje za każdą rozpoczętą godzinę stawkę za stronę tłumaczenia z polskiego podwyższoną o 30 % (§ 6 ust. 1), a godziny biegną od chwili, na którą tłumacza wezwano (§ 6 ust. 2).
| Język | Godzina tłumaczenia ustnego | Strona tłumaczenia pisemnego z polskiego |
|---|---|---|
| angielski, niemiecki, francuski, rosyjski | 74,95 zł | 57,65 zł |
| inny europejski, w tym ukraiński i hiszpański | 88,17 zł | 67,82 zł |
| pozaeuropejski z alfabetem łacińskim, na przykład wietnamski | 101,41 zł | 78,01 zł |
| pozaeuropejski z innym alfabetem, na przykład arabski, chiński, hindi | 122,68 zł | 94,37 zł |
Kwoty są netto. Tłumacz, który jest czynnym podatnikiem VAT, dolicza 23 % (§ 6a), a w niedzielę, święto i w porze nocnej stawka ustna rośnie o 20 % (§ 6 ust. 3). Prywatne cenniki są zwykle wyższe od urzędowych i często zawierają minimum za wizytę, na przykład dwie godziny, bo tłumacz musi dojechać do kancelarii i poczekać na swoją kolej. Poproś o cenę za całą wizytę z góry i zapytaj, czy obejmuje wcześniejsze przeczytanie projektu aktu. Tłumacz, który zna projekt przed spotkaniem, pracuje w kancelarii szybciej i rzadziej się myli.
Ile kosztuje cały akt z tłumaczem przy zakupie mieszkania
Najczęściej tłumacz siedzi przy stole, gdy cudzoziemiec kupuje mieszkanie. Przykład: mieszkanie z rynku wtórnego za 600 000 zł, kupujący mówi po angielsku, akt trwa dwie godziny, 12 stron wypisów.
| Pozycja | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|
| Taksa notarialna, połowa stawki | 1 585,00 zł netto | § 6 pkt 19 rozporządzenia o taksie |
| Wypisy, 12 stron | 72,00 zł netto | § 12 ust. 1, 6 zł za stronę |
| VAT od notariusza | 381,11 zł | 23 % |
| PCC 2 % | 12 000,00 zł | art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PCC |
| Wpis własności do księgi | 200,00 zł | art. 42 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych |
| Tłumacz, 2 godziny po stawce urzędowej | 149,90 zł netto | § 6 ust. 1 rozporządzenia o tłumaczach |
| Razem | 14 388,01 zł | bez VAT tłumacza |
Przy zakupie mieszkania tłumacz to około 1 % całego rachunku, więc nie ma sensu na nim oszczędzać. Inaczej jest przy małych czynnościach. Pełnomocnictwo do sprzedaży mieszkania kosztuje u notariusza około 52 zł z VAT (30 zł taksy z § 8 pkt 8 i dwie strony wypisu), a godzina tłumacza z angielskiego to co najmniej 75 zł netto nawet po stawce urzędowej. Tu tłumacz bywa droższy od samej czynności. Pełny rachunek kupującego, z kredytem, hipoteką i zwolnieniem z PCC przy pierwszym mieszkaniu, policzysz w kalkulatorze kosztów notarialnych przy zakupie mieszkania.
Notariusz, który sam jest tłumaczem przysięgłym
Art. 2 § 3 pozwala notariuszowi dokonać czynności dodatkowo w języku obcym, gdy wykazał jego znajomość tak jak tłumacz przysięgły. W praktyce oznacza to notariusza, który zdał egzamin na tłumacza albo ma równoważne uprawnienia. Taki notariusz tłumaczy akt sam, więc rachunek za tłumacza znika w całości, a termin ustala się z jedną osobą zamiast z dwiema. Taksa nie rośnie, bo rozporządzenie o taksie (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566) nie zna dopłaty za język obcy.
Kancelarii z takim notariuszem jest niewiele i skupiają się w dużych miastach. Szukając, zacznij od listy notariuszy w swoim mieście, na przykład notariusze w Warszawie albo we Wrocławiu, i przy zgłoszeniu od razu napisz, w jakim języku ma przebiegać czynność. Gdy notariusz z językiem jest daleko, tańszy bywa lokalny notariusz z tłumaczem z tego samego miasta niż dojazd przez pół województwa.
Akt notarialny w dwóch językach
Na żądanie strony notariusz może dokonać czynności dodatkowo w języku obcym (art. 2 § 3), czyli sporządzić akt w dwóch kolumnach, polskiej i na przykład angielskiej. Podstawą pozostaje wersja polska, bo czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Dwujęzyczny akt przydaje się, gdy dokument ma potem trafić do zagranicznego banku, urzędu albo wspólnika, bo nie trzeba zamawiać osobnego tłumaczenia wypisu. Kosztuje więcej czasu tłumacza, który przekłada cały tekst na piśmie: przy akcie na 12 stron to po stawce urzędowej około 692 zł netto za angielski. Gdy wersja obca potrzebna jest tylko do wglądu, wystarczy tłumaczenie ustne przy odczytaniu.
Czy cudzoziemiec może kupić mieszkanie w Polsce bez zezwolenia
Tak. Ustawa z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców zwalnia z zezwolenia nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego (art. 8 ust. 1 pkt 1) oraz lokalu garażowego albo udziału w nim, gdy służy potrzebom mieszkaniowym (art. 8 ust. 1 pkt 1a). Obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii nie potrzebują zezwolenia także na dom i działkę budowlaną (art. 8 ust. 2). Pozostali cudzoziemcy przy zakupie domu z gruntem albo działki muszą najpierw uzyskać zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, chyba że spełniają inne warunki z art. 8 ust. 1, na przykład pięć lat zamieszkania po uzyskaniu zezwolenia na pobyt stały.
Po akcie notariusz w ciągu 7 dni wysyła wypis ministrowi (art. 8a ust. 1), więc zakup jest odnotowany bez udziału kupującego. Gdy zezwolenie było wymagane, a go zabrakło, nabycie jest nieważne (art. 6 ust. 1), dlatego kancelaria zapyta o obywatelstwo i rodzaj nieruchomości już przy umawianiu terminu.
Jakie dokumenty do notariusza ma przynieść cudzoziemiec
- paszport albo dowód osobisty państwa Unii Europejskiej, ważny w dniu aktu,
- PESEL albo NIP: przy czynnościach, od których notariusz pobiera podatek, potrzebny jest identyfikator podatkowy, a dla osoby fizycznej bez numeru PESEL jest nim NIP (art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników, t.j. Dz.U. 2026 poz. 151); NIP nadaje urząd skarbowy na zgłoszeniu NIP-7, więc trzeba to zrobić przed aktem,
- zezwolenie ministra, gdy kupujesz dom albo działkę i nie korzystasz ze zwolnienia,
- informacja o małżeństwie i ustroju majątkowym, bo od niej zależy, czy mieszkanie wejdzie do majątku wspólnego; przy małżeństwie zawartym za granicą przydaje się akt małżeństwa z tłumaczeniem przysięgłym,
- dane tłumacza: imię, nazwisko i numer z listy tłumaczy przysięgłych prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości, żeby kancelaria mogła go wpisać do projektu aktu.
Ogólną listę dokumentów do każdej wizyty zebraliśmy we wpisie jakie dokumenty do notariusza.
Gdy cudzoziemiec nie może przyjechać do Polski
Wtedy zamiast tłumacza w kancelarii wystarczy pełnomocnik w Polsce. Do zakupu nieruchomości pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego, bo forma pełnomocnictwa idzie za formą czynności (art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego). Można je podpisać u polskiego konsula albo u notariusza za granicą. Dokument zagraniczny potrzebuje wtedy apostille, jeśli państwo jest stroną konwencji haskiej, oraz tłumaczenia przysięgłego na polski. Koszt pełnomocnictwa w Polsce i warianty zakresu opisaliśmy na stronie pełnomocnictwo notarialne.
Ta sama zasada dotyczy cudzoziemca, który zakłada w Polsce spółkę z o.o. albo kupuje udziały: umowę spółki albo umowę zbycia udziałów podpisuje się z tłumaczem albo przez pełnomocnika. Po rejestracji spółka od pierwszego dnia potrzebuje księgowości, więc zanim podpiszesz umowę, warto porównać biuro rachunkowe dla spółki z o.o. i wiedzieć, ile będzie kosztowała obsługa. Rachunek samego zakupu udziałów u notariusza znajdziesz w kalkulatorze sprzedaży udziałów w spółce.
Jak umówić notariusza z tłumaczem bez drugiej wizyty
- Napisz język przy zgłoszeniu. Kancelaria sprawdzi, czy notariusz tłumaczy sam, a jeśli nie, poda tłumacza, z którym współpracuje, albo przyjmie Twojego.
- Wyślij tłumaczowi projekt aktu co najmniej dzień wcześniej. Krótsza wizyta to mniej rozpoczętych godzin na rachunku.
- Ustal cenę tłumacza na piśmie, łącznie z minimum za wizytę, dojazdem i VAT.
- Umów dzień roboczy. Wieczór i weekend podnoszą stawkę tłumacza, a przy wizycie poza kancelarią także dopłatę notariusza.
Kliknij „Umów wizytę” na górze strony, wybierz czynność i miasto, zostaw kontakt i w opisie dopisz język stron. Przed wizytą dostaniesz rachunek notariusza według rozporządzenia i listę dokumentów dla cudzoziemca. Stawki wszystkich czynności zebraliśmy w cenniku czynności notarialnych.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej czynności skontaktuj się z notariuszem.
Notary · Umów wizytę
Znajdź notariusza i zgłoś swoją sprawę
Sprawdź notariuszy w swoim mieście, zakres czynności i orientacyjny koszt, a potem umów dogodny termin. Taksa orientacyjna, wiążącą wysokość ustala notariusz. Akt sporządza licencjonowany notariusz.